Chuẩn bị tường cũ trước khi sơn: 4 bước cắt hết nguồn lỗi
Tường bong sau 8 tháng gần như luôn có nguồn từ giai đoạn chuẩn bị, không từ lớp phủ. Sơn tốt đặt trên nền bẩn cũng chỉ làm chậm quá trình hỏng, không sửa được nguyên nhân. Vì vậy trước khi mở thùng, dành một buổi để đọc tình trạng tường.
Bốn phép thử nhanh dưới đây mất khoảng 20 phút nhưng phân loại được toàn bộ công trình cũ.
Bốn phép thử nền tường trước khi làm bất cứ gì
- Thử phấn hóa. Vuốt lòng bàn tay lên tường, hoặc dán băng dính rồi giật ra. Lớp bột trắng bám
tay nghĩa là sơn cũ đã bở. Xử lý: cạo phần bở, rửa, lót khóa nền, rồi mới phủ.
- Thử độ ẩm. Áp mảnh nilon 50 x 50 cm lên tường, dán kín bốn cạnh, để 24 giờ. Mặt trong có hơi
nước là tường còn đẩy ẩm ra ngoài. Xử lý: tìm nguồn (thấm, rò ống, tường giáp đất), chống thấm xong mới sơn.
- Thử kiềm. Tường mới tô dưới 1 tháng dễ còn kiềm cao: quan sát vệt ố vàng loang hoặc đo bằng
giấy quỳ ẩm. Kiềm cao làm màu nhạt ngả vàng, màng sơn bị mủn.
- Thử độ bám. Cạo nhẹ ô lưới bằng dao trét, áp băng dính rồi giật: sơn bong theo băng là nền
không còn bám, phải bóc bỏ toàn bộ khu vực đó.
Bước 1: rửa tường, kể cả chỗ "trông có vẻ sạch"
Phần lớn tường phòng khách và phòng ngủ chỉ cần mút biển và nước ấm. Tường giáp bếp, khu bàn ăn, vị trí gần bếp nấu có lớp dầu mỡ vô hình: rửa bằng nước ấm pha chất tẩy rửa trung tính, chờ 3–5 phút để phá liên kết mỡ, rồi tráng lại bằng nước sạch và lau khô.
Để tường khô hẳn rồi mới đi tiếp. Sơn hoặc lót trên tường còn ẩm là nguyên nhân trực tiếp của phồng bóng, và lỗi này chỉ hiện sau vài tuần, khi đã khó quy trách nhiệm.
Bước 2: xử lý nấm mốc, không sơn đè lên mốc
Mốc hiện dạng đốm đen xám, thường ở góc tường ít gió, sau tủ, chân tường giáp nền đất, trần phòng vệ sinh. Quy trình đã kiểm chứng:
- Pha dung dịch 3 phần nước : 1 phần thuốc tẩy gia dụng, đeo găng và kính bảo hộ.
- Bôi ướt vùng mốc, để ngấm 5–10 phút, chà bằng bàn chải lông mềm theo vòng tròn.
- Rửa lại bằng nước sạch 2 lần, lau khô, mở thông gió.
- Kiểm tra sau 24 giờ: còn đốm thì lặp lại. Không phủ khi còn mốc sống — mốc sẽ ăn xuyên lớp sơn mới
và lần này lan rộng hơn vì được "nuôi" thêm màng sơn.
Vùng hay tái mốc nên chuyển sang dòng có khả năng chịu ẩm và chống mốc tốt hơn (Satin Coat, Winter cho khu vực ẩm; Unilic hoặc Unilic Gold cho tường ngoài hướng mưa), kèm xử lý chống thấm bằng Unilic chống thấm tường hoặc dung dịch chống thấm SS10 nếu nguồn ẩm chưa cắt được.
Bước 3: chà nhám đúng loại giấy, đúng lúc
| Tình trạng nền | Giấy nhám | Mục tiêu |
|---|---|---|
| Sơn nước cũ, còn tốt | P180–P220 | Tạo nhám nhẹ để lớp mới bám |
| Sơn dầu hoặc sơn bóng cũ | P100–P150 | Mất hoàn toàn độ bóng, không cần bóc hết |
| Sau khi trét vá | P120–P150 lớp thô, P180–P220 lớp hoàn thiện | Phẳng, không sót gờ |
| Vôi, bột cũ bở | Cạo + P80–P120 | Bỏ hết lớp không bám |
Chà xong phải lau bụi bằng khăn ẩm và để khô. Bột chà nằm lại trên tường làm lớp lót bám vào bụi thay vì bám vào tường.
Tường nứt, phồng, bong vảy thì bắt buộc bỏ phần hỏng trước khi chà. Sơn đè vết nứt cũ là chắc chắn nhìn thấy vết đó sau khi khô.
Bước 4: sơn lót — bước rẻ nhất, lợi nhiều nhất
Lót làm ba việc: khóa nền hút đều, tăng độ bám cho lớp phủ, chặn kiềm và ố vàng đi ra. Chọn lót theo nền:
- Tường tô mới hoặc tường vôi cũ bở: sơn lót tăng bám/kháng kiềm (Hi-Sealer 2001, Unilux Primer).
- Tường cũ ố vàng, trần phòng vệ sinh ố: sơn lót Unilic chống ố vàng.
- Nền gỗ, kim loại, nhựa: lót phù hợp từng nền; kim loại dùng sơn lót chống rỉ, gỗ và nhựa cần loại
tăng bám rồi phủ sơn dầu.
- Đổi màu mạnh (từ đậm sang nhạt hoặc ngược lại): lót đều nền trước, tiết kiệm được 1 lớp phủ.
Không phủ trực tiếp lên giấy dán tường. Đường ghép mí và độ bóng của giấy sẽ hiện hết, dù dùng sơn tốt đến đâu; muốn đổi nền thì bóc giấy, sửa tường, lót, phủ.
Lưu ý khi thi công
- Che băng dính và phủ sàn sau khi rửa tường, không che trước — băng dính dính lên tường ướt sẽ bong
cả mép.
- Để tường khô giữa các công đoạn: sau rửa tối thiểu 4–6 giờ, sau xử lý mốc 24 giờ.
- Tường mới tô chờ đủ tuổi; lý tưởng là khô 28 ngày để kiềm trung hòa, tối thiểu 7–14 ngày với vữa
mỏng và thời tiết khô.
- Luôn lót điểm ở vùng vừa trét vá trước khi phủ toàn tường.
- Ghi vào hồ sơ công trình: kết quả 4 phép thử, loại lót đã dùng, số lớp, giờ bắt đầu mỗi lớp. Đây
là căn cứ bảo hành về sau.
- Nếu tường còn ấm khi áp tay, dừng lại và xử lý nguồn ẩm; không có lớp sơn nào thay thế được việc
tường khô.