Báo giá và nghiệm thu công trình sơn: đủ số để không cãi nhau
Phần lớn tranh chấp về sơn không đến từ màu xấu, mà từ chỗ hai bên nhớ khác nhau về phạm vi việc. Chủ nhà nghĩ "sơn cả nhà" gồm sửa tường. Thợ nghĩ "sơn" là lăn đủ hai lớp. Chốt bằng số trên giấy trước khi lăn lớp đầu tiên thì mọi thứ gọn.
Tính diện tích thật: bước quyết định mọi con số còn lại
Diện tích tường thực thu = chu vi phòng × chiều cao thông thủy − diện tích cửa − phần tường đã có tủ kệ bắt sát (nếu thỏa thuận không sơn).
Ví dụ cụ thể cho phòng 4 × 5 m, cao trần 2,7 m, một cửa đi 1,8 m², hai cửa sổ tổng 4 m²:
- Chu vi: (4 + 5) × 2 = 18 m
- Tường thô: 18 × 2,7 = 48,6 m²
- Trừ cửa: 48,6 − 5,8 = 42,8 m²
- Trần: 20 m²
- Tổng thực thu: khoảng 63 m² cho một phòng
Quy đổi ra sơn theo định mức 10–12 m² mỗi lít một lớp: hai lớp phủ cần khoảng 11–13 lít, một lớp lót khoảng 5–6 lít. Nhà 70 m² sàn, ba phòng và một khu chung, thường vào khoảng 190–230 m² thực thu; cả căn hộ cần 40–46 lít phủ và 20–24 lít lót. Con số chốt theo nhãn lô của dòng sơn được chọn: Unilic, Unilic Silk, Supercoat Pro, Master Coat, Satin Coat, Unilux, Win-Win, Yoko, Baly có độ phủ chênh nhau 10–20%, và chênh đúng bằng tiền.
Bảng tiến độ mẫu, dùng để hai bên khớp kỳ vọng
| Hạng mục | Khối lượng | Thời gian dự kiến | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Phòng 12–16 m², tường tốt | 60–70 m² | 1–1,5 ngày | Sửa nhẹ, lót 1, phủ 2 |
| Phòng tường cũ, cần vá nhiều | 60–70 m² | 2 ngày | Vá và chờ khô chiếm nửa ngày |
| Căn hộ 70 m², ở lại trong lúc làm | 200–230 m² | 4–5 ngày | Chia theo phòng, làm phòng trước ở phòng sau |
| Nhà mặt tiền 3 tầng, ngoại thất | 300–380 m² | 6–8 ngày | Phụ thuộc thời tiết, chờ khô giữa lớp |
| Trần thạch cao, phào, cửa gỗ | 100–120 m² | 2–3 ngày | Cần che chắn kỹ, dễ lệch màu chỗ vá |
Báo giá bao gồm gì: 9 khoản phải tách rõ
Một báo giá tử tế tách được thành các dòng: (1) che chắn và di dời đồ, (2) vệ sinh và rửa tường, (3) cạo bỏ lớp bở, (4) vá nứt và trét bột, (5) chà nhám và lau bụi, (6) sơn lót, (7) sơn phủ theo số lớp, (8) sơn cửa, phào, lan can, (9) dọn dẹp và bàn giao.
Ba câu hỏi nên hỏi khi nghe tư vấn, và cách nghe câu trả lời: yêu cầu nêu rõ số lớp phủ, tên dòng sơn và mã màu theo phiếu pha; hỏi "nếu tường cần vá nhiều hơn dự kiến thì tính thế nào"; đề nghị báo giá theo mét vuông thực thu thay vì "khoán cả phòng" với nhà có nhiều phào cửa. Người làm nghề vững trả lời được cả ba, và không khó chịu khi bị hỏi.
Luật bất thành văn: lấy ba báo giá, gặp trực tiếp, xem công trình họ đang làm dở. Báo giá thấp bất thường gần như luôn cắt ở bước 2, 3 hoặc 6 — ba bước không ai nhìn thấy sau khi tường đã phủ.
Hợp đồng và thanh toán: bốn thứ phải có trên giấy
- Phạm vi và hạng mục theo 9 dòng ở trên, kèm diện tích từng khu vực.
- Vật tư: tên dòng sơn, mã màu, số lô pha, số lớp.
- Tiến độ: ngày bắt đầu, ngày bàn giao, các điểm chờ khô.
- Điều khoản nghiệm thu và bảo hành, kèm mức giữ lại 5–10% đến khi nghiệm thu xong.
Chuyển khoản hoặc séc, có hóa đơn hoặc biên bản ký nhận. Trả tiền mặt không chứng từ là tự bỏ quyền đòi của mình. Với chủ nhà, hai việc tự làm giúp giảm chi phí thật: tự đẩy đồ vào giữa và phủ kín, tự vá những vết đinh nhỏ trước khi thợ tới.
Nghiệm thu: sáu điểm kiểm tra, mất 15 phút
- Đứng cách tường 1,5 m, nhìn nghiêng dưới ánh sáng tự nhiên: không vệt lăn, không chỗ bóng khác
vùng.
- Soi đèn pin chiếu dọc mép tường–trần và góc phòng: không sứt, không để lộ nền.
- Áp tay lên vùng vừa vá: độ mịn khớp với tường xung quanh, không "chỗ thô chỗ mịn".
- Chỗ phào cửa, ổ điện: đường cắt thẳng, không răng cưa, không dính sơn lem.
- Màu so với mẫu đã nghiệm thu, xem cả lúc bật đèn buổi tối.
- Chìa lại hiện trường: sàn, cánh cửa, thiết bị không còn bột trắng và băng dính sót.
Yêu cầu giữ lại 1–2 lít mỗi mã màu đã dùng, dán nhãn ghi mã và phiếu pha, để trong kho. Vết đâm va sau một năm chỉ sửa được màu nếu có đúng sơn của cùng lô.
Lưu ý khi thi công
- Không nghiệm thu khi màng sơn chưa đủ 24 giờ khô và chưa đủ sáng tự nhiên.
- Ghi lại thời tiết và giờ mỗi lớp; lớp phủ gặp mưa hoặc bị chồng quá sớm phải nói rõ, xử lý lại
ngay, không "phủ thêm một lớp cho kín".
- Trước khi bàn giao, chụp toàn bộ tường theo phòng lưu làm hồ sơ; hai bên cùng ký biên bản ghi số
lớp và dòng sơn đã dùng.
- Bảo hành nên viết theo hạng mục: bám nền, bong tróc, loang màu — mỗi thứ một thời hạn và một cách
sửa khác nhau.