Sơn Tison

Dùng nội bộ · không phổ biến ra ngoài

Thuế thu nhập cá nhân 2026: biểu 5 bậc, giảm trừ gia cảnh và cách tính cho nhân viên

Pháp chế, thuế & bảo hiểm · cập nhật 2026-11-15

Bài này dùng khi Kế toán tính lương hằng tháng cho nhân viên văn phòng, sales, kho, tài xế và thợ; khi có người hỏi "lương 30 triệu, hai con, nộp bao nhiêu thuế"; và khi chuẩn bị quyết toán cá nhân cuối năm. Mọi con số lấy từ fact sheet nội bộ. Chỗ nào fact sheet chưa chốt thì ghi rõ "cần xác nhận" ngay trong dòng đó, không đoán.

1. Cái gì thay đổi năm 2026

Thay đổiNội dung áp dụngHiệu lực
Luật mớiLuật số 109/2025/QH15 (Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi), Quốc hội thông qua 10/12/202501/07/2026
Biểu thuế với tiền lương, tiền côngCòn 5 bậc thay vì 7 bậc, tính trên thu nhập tính thuế/thángKỳ tính thuế năm 2026, theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15
Giảm trừ gia cảnhBản thân 15.500.000 đ/tháng (186 triệu đ/năm); mỗi người phụ thuộc 6.200.000 đ/thángKỳ tính thuế năm 2026, theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15
Văn bản hết hiệu lựcThông tư 111/2013 và Nghị định 65/2013 không còn là căn cứTheo Luật 109/2025/QH15
Văn bản hướng dẫn mớiNghị định 253/2026, Nghị định 252/2026, Nghị định 141/2026, Nghị định 68/2026, Thông tư 87/2026, Thông tư 95/2026, Nghị quyết 43/2026Fact sheet chưa ghi ngày hiệu lực từng văn bản — cần kế toán trưởng đối chiếu trước khi áp dụng
Giảm trừ bổ sung cho y tế, học hànhChi phí y tế tối đa 23 triệu đ/năm, chi phí học hành 24 triệu đ/nămĐã nêu trong cải cách; chưa áp dụng cho nhân sự Sơn Tison cho tới khi đối chiếu văn bản hướng dẫn
Trần ăn caHỗ trợ ăn bằng hiện vật/tiện ích không vượt 1.200.000 đ/tháng không tính vào thu nhập chịu thuếMức trần tham khảo, cần xác nhận theo thông tư hướng dẫn

2. Biểu thuế lũy tiến từng phần 5 bậc

Áp dụng cho thu nhập tính thuế từ tiền lương, tiền công, tính theo tháng.

BậcThu nhập tính thuế/thángThuế suấtTính nhanh (thuế = )
1Đến 10 triệu đồng5 %5 % × TNT
2Trên 10 đến 30 triệu đồng10 %10 % × TNT − 500.000
3Trên 30 đến 60 triệu đồng20 %20 % × TNT − 3.500.000
4Trên 60 đến 100 triệu đồng30 %30 % × TNT − 9.500.000
5Trên 100 triệu đồng35 %35 % × TNT − 14.500.000

Cột "tính nhanh" là công thức nội bộ suy ra từ biểu trên (TNT = thu nhập tính thuế/tháng), đã kiểm tra khớp tại các mốc 10, 30, 60 và 100 triệu. Dùng để tính nhẩm; khi lên bảng lương vẫn tính theo từng bậc.

3. Công thức từng bước

  1. Thu nhập chịu thuế = tổng lương + phụ cấp chịu thuế − các khoản miễn. Khoản miễn thường gặp ở

Sơn Tison: hỗ trợ ăn trưa trong trần 1.200.000 đ/tháng (mức tham khảo), phụ cấp độc hại, nặng nhọc theo quy định. Khoản nào chưa chắc là miễn thì tạm tính vào chịu thuế, chờ hướng dẫn.

  1. Các khoản giảm trừ = giảm trừ gia cảnh (15.500.000 cho bản thân + 6.200.000 với mỗi người phụ

thuộc đã có mã số thuế) + phần người lao động đóng BHXH 8 %, BHYT 1,5 %, BHTN 1 % + giảm trừ từ thiện, khuyến học, y tế, giáo dục (nếu đáp ứng chứng từ; mức 23 triệu y tế và 24 triệu giáo dục nêu ở mục 1 còn phải đối chiếu).

  1. Thu nhập tính thuế = thu nhập chịu thuế − tổng giảm trừ. Kết quả âm thì coi bằng 0, không âm sang

tháng khác.

  1. Thuế phải nộp = áp biểu 5 bậc ở mục 2 theo phần thu nhập tính thuế của từng bậc.
  2. Khấu trừ tại nguồn trước khi chi trả; phần còn lại (nếu có) xử lý khi quyết toán năm.

4. Ba ví dụ tính đầy đủ

Cả ba ví dụ giả định kỳ tính từ 01/07/2026, có hỗ trợ ăn trưa 1.200.000 đ/tháng thuộc diện miễn, và phần lương làm căn cứ đóng BHXH/BHTN đang trong trần 50.600.000 đ.

Ví dụ A — lương 15.000.000 đ, 1 người phụ thuộc

Khoản mụcSố tiềnGhi chú
Lương tháng15.000.000Theo hợp đồng
Hỗ trợ ăn trưa1.200.000Miễn, không tính vào thu nhập chịu thuế
Thu nhập chịu thuế15.000.00015.000.000 (ăn trưa đã loại)
Đóng BHXH 8 %, BHYT 1,5 %, BHTN 1 %1.575.00010,5 % × 15.000.000
Giảm trừ gia cảnh bản thân15.500.000Luật hiện hành 2026
Giảm trừ 1 người phụ thuộc6.200.000Phải có mã số thuế
Thu nhập tính thuế015.000.000 − 1.575.000 − 21.700.000 = âm

Kết luận: thuế phải nộp 0 đ; thuế suất biên 0 %. Nhân viên vẫn cần mã số thuế để được tính giảm trừ.

Ví dụ B — lương 30.000.000 đ, 2 người phụ thuộc

Khoản mụcSố tiềnGhi chú
Thu nhập chịu thuế30.000.000Ăn trưa 1.200.000 đã loại
Đóng 10,5 % BHXH/BHYT/BHTN3.150.00010,5 % × 30.000.000
Giảm trừ gia cảnh bản thân15.500.000
Giảm trừ 2 người phụ thuộc12.400.0002 × 6.200.000
Thu nhập tính thuế030.000.000 − 3.150.000 − 27.900.000 = −1.050.000

Kết luận: thuế phải nộp 0 đ; thuế suất biên 0 %. Đây là mức thay đổi lớn nhất của kỳ 2026 với nhóm lương giữa: hai người phụ thuộc kéo toàn bộ thu nhập tính thuế về 0.

Biến thể để thấy biểu thuế hoạt động: cũng lương 30.000.000 đ nhưng không người phụ thuộc. Thu nhập tính thuế = 30.000.000 − 3.150.000 − 15.500.000 = 11.350.000 đ; thuế = 10.000.000 × 5 % + 1.350.000 × 10 % = 500.000 + 135.000 = 635.000 đ; thuế suất biên 10 %.

Ví dụ C — lương 60.000.000 đ, 3 người phụ thuộc

Khoản mụcSố tiềnGhi chú
Thu nhập chịu thuế60.000.000Ăn trưa đã loại
BHXH 8 % + BHTN 1 %4.554.0009 % × 50.600.000 (trần từ 01/07/2026, không phải 60 triệu)
BHYT 1,5 %900.0001,5 % × 60.000.000; trần 50.600.000 nêu trên chỉ ràng buộc BHXH/BHTN, phần BHYT cần kế toán xác nhận cách áp cho lương vượt trần
Giảm trừ gia cảnh bản thân15.500.000
Giảm trừ 3 người phụ thuộc18.600.0003 × 6.200.000
Thu nhập tính thuế20.446.00060.000.000 − 5.454.000 − 34.100.000
Thuế bậc 1500.00010.000.000 × 5 %
Thuế bậc 21.044.60010.446.000 × 10 %

Kết luận: thuế phải nộp 1.544.600 đ/tháng; thuế suất biên 10 %. Với các tháng 01–06/2026, trần đóng BHXH/BHTN là 46.800.000 đ, suy ra khoản nộp của người lao động 5.112.000 đ, thu nhập tính thuế 20.788.000 đ và thuế 1.578.800 đ — lệch 34.200 đ/tháng chỉ vì đổi trần.

Nếu cùng lương 60.000.000 đ mà không có người phụ thuộc nào: thu nhập tính thuế 39.046.000 đ, thuế = 500.000 (bậc 1) + 2.000.000 (bậc 2, đủ 20 triệu) + 1.809.200 (9.046.000 × 20 %, bậc 3) = 4.309.200 đ, thuế suất biên 20 %.

5. Khấu trừ 10 % với thu nhập vãng lai

Áp dụng cho cộng tác viên bán hàng và thợ thời vụ trả tiền từng lần: khấu trừ 10 % tại nguồn với thu nhập từ tiền công từ 5.000.000 đ/lần trở lên, không phân biệt cư trú hay không cư trú. Chi trả 4.900.000 đ/lần thì chưa khấu trừ, nhưng không được tách một lần 8.000.000 đ thành hai lần 4.000.000 đ để lách. Ví dụ: chi 6.000.000 đ/lần cho cộng tác viên → khấu trừ 600.000 đ, thực trả 5.400.000 đ, kê khai và nộp số khấu trừ theo kỳ.

6. Mã số thuế người phụ thuộc

Người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ khi đã có mã số thuế (hoặc căn cước công dân theo quy định đăng ký). Đăng ký chậm thì chỉ được tính từ tháng có mã số thuế, không truy hồi tháng trước. Với đội thợ và cộng tác viên có con nhỏ, hồ sơ người phụ thuộc phải vào cùng bộ hồ sơ ngày vào làm, cùng nhịp khai tăng lao động.

7. Thuế toàn phần với các khoản ngoài tiền lương

Khoản thu nhậpThuế suất / cách tính
Cổ tức, lãi tiền cho vay (đầu tư vốn)5 %
Chuyển nhượng vốn (không phải chứng khoán)20 % trên phần lãi
Chuyển nhượng chứng khoán0,1 % giá bán
Chuyển nhượng bất động sản2 % giá chuyển nhượng
Chuyển nhượng tài sản số0,1 %

Cá nhân cư trú chịu thuế trên thu nhập toàn cầu, xác định theo 183 ngày trong năm dương lịch hoặc 12 tháng liên tục tại Việt Nam, hoặc có nơi ở thường xuyên.

8. Cá nhân kinh doanh là đại lý và thầu phụ

  • Doanh thu từ 1 tỷ đ/năm trở xuống: không phải nộp thuế (ngưỡng áp dụng với cá nhân kinh doanh).
  • Mốc 3 tỷ đ và 50 tỷ đ: chuyển cách tính sang theo lợi nhuận hoặc buộc dùng hoá đơn điện tử khởi

tạo từ máy tính tiền — cần kiểm tra đại lý của mình đang ở mốc nào trước khi chốt chính sách hỗ trợ.

  • Doanh thu ≤ 10 tỷ đ được giảm 30 % số thuế phải nộp trong 2026–2027 theo Nghị quyết

198/2025/QH15 và Nghị định 398/2026/NĐ-CP.

  • Với đại lý ký hợp đồng nhận hoa hồng, phần khấu trừ 10 % ở mục 5 chỉ áp dụng cho thu nhập vãng lai trả

từng lần, không thay thế nghĩa vụ kê khai của hộ/cá nhân kinh doanh.

9. Quyết toán thuế cá nhân

Doanh nghiệp quyết toán thay khi cá nhân có hợp đồng lao động tại Sơn Tison thuộc diện được uỷ quyền (theo quy tắc phổ biến là hợp đồng từ đủ 03 tháng trở lên; ngưỡng và điều kiện của kỳ 2026 không ghi trong fact sheet — cần đối chiếu văn bản hướng dẫn quyết toán của kỳ); doanh nghiệp làm bản mẫu, nhân viên ký uỷ quyền. Cá nhân tự quyết toán khi chỉ có thu nhập vãng lai đã khấu trừ 10 % và muốn xin hoàn/thấp hơn, khi tạm trú/vãng lai ở nhiều nơi chưa uỷ quyền, hoặc khi số thuế phải nộp thêm vượt mức ngưỡng cho phép miễn quyết toán — mức ngưỡng này fact sheet không nêu, cần tra hướng dẫn của kỳ quyết toán. Kế toán lưu danh sách ai uỷ quyền, ai tự quyết, vì đây là nguồn sai sót lặp lại mỗi năm.

10. Timeline trách nhiệm của kế toán trong kỳ

  1. Trước ngày 30 của tháng vào làm: khai tăng lao động và hồ sơ người phụ thuộc (nhịp nội bộ khớp KPI

tuân thủ trong fact sheet).

  1. Ngày chốt bảng lương tháng: kiểm tra ăn ca có vượt 1.200.000 đ không, phụ cấp nào chuyển sang chịu

thuế, ai mới khai người phụ thuộc.

  1. Cùng kỳ chi trả: tính thuế theo biểu 5 bậc, tách riêng khoản khấu trừ 10 % vãng lai.
  2. Theo kỳ kê khai: nộp tờ khai khấu trừ tại nguồn và tiền thuế khấu trừ; hạn luật định không có trong

fact sheet, lấy theo quy định hiện hành và văn bản hướng dẫn mới đã nêu ở mục 1.

  1. Tháng 12 và tháng 01–03 năm sau: đối chiếu bảng lương cả năm với chứng từ nộp BHXH, chuẩn bị hồ sơ

quyết toán thay cho người uỷ quyền.

  1. Khi lương cơ sở đổi (01/07/2026: từ 2.340.000 lên 2.530.000 đ theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP): chạy

lại trần đóng cho nhóm lương cao rồi mới tính thuế.

11. Những điểm dễ sai

  • Tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc chưa có mã số thuế, hoặc tính lùi về tháng trước tháng cấp mã.
  • Dùng sai trần đóng ở nửa đầu năm 2026 (46.800.000 đ) và nửa sau (50.600.000 đ) khiến thu nhập tính thuế

lệch vài chục nghìn đồng mỗi tháng, đủ để sai tờ khai.

  • Cộng ăn trưa vượt 1.200.000 đ vào danh sách miễn thuế mà không có chứng từ hiện vật/tiện ích.
  • Nhầm "thu nhập chịu thuế" với "thu nhập tính thuế": quên trừ các khoản bảo hiểm của người lao động.
  • Tách nhỏ khoản chi vãng lai dưới 5.000.000 đ/lần để tránh khấu trừ 10 %.
  • Áp mức giảm trừ y tế 23 triệu và giáo dục 24 triệu khi chưa có hướng dẫn thi hành.
  • Tính cả bậc thuế cao nhất cho toàn bộ thu nhập thay vì cộng lũy tiến từng phần theo từng bậc.

12. Câu hỏi thường gặp

Lương 15 triệu, một con có phải nộp thuế không? Không, theo ví dụ A ở trên.

Khi nào nhân viên lương 30 triệu bắt đầu phải nộp? Khi số người phụ thuộc giảm. Với 0 người phụ thuộc, số thuế là 635.000 đ/tháng (biến thể của ví dụ B); với 2 người phụ thuộc thì về 0 đ.

Thợ thời vụ nhận 5 triệu một công trình thì ai nộp thuế? Sơn Tison khấu trừ 10 % tại nguồn (500.000 đ) và nộp thay theo kỳ; người thợ quyết toán theo quy định nếu thuộc diện phải quyết toán.

Biểu 5 bậc áp dụng từ đâu? Tiền lương, tiền công: kỳ tính thuế 2026 theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15; Luật 109/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/07/2026.

13. Căn cứ pháp lý

  • Luật số 109/2025/QH15 (Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi), thông qua 10/12/2025, hiệu lực 01/07/2026.
  • Nghị quyết số 110/2025/UBTVQH15 về giảm trừ gia cảnh, áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.
  • Nghị định 253/2026, Nghị định 252/2026, Nghị định 141/2026, Nghị định 68/2026, Thông tư 87/2026,

Thông tư 95/2026, Nghị quyết 43/2026 (văn bản hướng dẫn).

  • Nghị quyết 198/2025/QH15 và Nghị định 398/2026/NĐ-CP (giảm 30 % với doanh thu ≤ 10 tỷ đ, 2026–2027).
  • Nghị định 161/2026/NĐ-CP (lương cơ sở 2.530.000 đ từ 01/07/2026) và Nghị định 72/2025/NĐ-CP

(2.340.000 đ đến 30/06/2026) — dùng để xác định trần đóng BHXH/BHTN.

  • Thông tư 111/2013 và Nghị định 65/2013: đã hết hiệu lực, chỉ còn giá trị tham chiếu khi xử lý hồ sơ kỳ cũ.
Trang này thuộc chuyên mục Pháp chế, thuế & bảo hiểm

Chủ đề liên quan

Pháp chếBảo hiểm lao động 2026: tỷ lệ đóng, trần lương và quyền lợi người lao động2026-11-15Pháp chế"Quy trình kế toán và báo cáo kết quả kinh doanh theo bốn nhịp đóng sổ"2026-11-15Pháp chế"Quy trình thanh toán nguyên vật liệu, bao bì và màu cô đặc cho nhà cung cấp"2026-11-15Pháp chếThuế doanh nghiệp 2026: thuế suất, ưu đãi và những khoản chi phí phải lưu ý2026-11-15