Bảng chọn sơn lót theo nền tường: 8 ca gặp ngoài công trình
Hỏi một đội thợ vì sao tường ố vàng sau một mùa mưa, câu trả lời trung thực thường là "em không lót". Lót không phải lớp phụ. Nó là lớp quyết định lớp phủ có bám được không, có đều màu không, và có phải làm lại sau 12 tháng không.
Bảng dưới đây dùng để đào tạo thợ mới và để đại lý tư vấn nhanh khi khách mô tả hiện trạng.
Tám ca nền và cách xử lý
| Nền tường | Dấu hiệu nhận biết | Loại lót | Lớp phủ gợi ý |
|---|---|---|---|
| Bê tông, vữa xi-măng mới | Màu xám đều, còn ẩm, tuổi dưới 28 ngày | Lót kháng kiềm gốc nước (Hi-Sealer 2001, Unilux Primer) | Unilic hoặc Unilic Gold ngoài trời |
| Bê tông mới, cần phủ sớm | Đã khô mặt nhưng còn kiềm | Lót kháng kiềm, phủ chậm nhất 1 lớp và quay lại sau | Unilic, Supercoat Pro |
| Tường cũ phấn hóa | Vuốt tay thấy bột trắng | Lót khóa nền, thấm chậm hai lượt | Unilic Silk, Unilux nội thất |
| Tường ố vàng, ố nước | Đốm vàng nâu sau trần vệ sinh | Sơn lót chặn ố (Unilic chống ố vàng) | Unilic Satin, Satin Coat |
| Tường vừa trét vá | Chỗ bột trét trắng hơn nền | Lót điểm đều toàn mảng trước khi phủ | Cùng dòng với phủ |
| Gỗ, lam gỗ nội thất | Thớ gỗ hở, đổi màu khi gặp nước | Lót tăng bám cho gỗ, chọn theo gốc dầu nếu cần chặn nhựa gỗ | Sơn dầu Hi-Sheen Enamel |
| Kim loại, sắt hộp, cửa thép | Không còn sơn cũ hoặc có rỉ | Sơn lót chống rỉ, 1 lớp đủ phủ kín | Sơn dầu Gloss Enamel, sơn kim loại mã kẽm 2 trong 1 |
| Nhựa, kính, gạch men trang trí | Bề mặt trơn, sơn dễ cạo ra | Lót tăng bám bề mặt trơn, chà P220 trước | Sơn dầu hoặc phủ chuyên dụng |
Sáu tình huống bắt buộc có lót, không bàn cãi
- Nền chưa từng sơn hoặc đã cạo về nguyên liệu thô.
- Nền bị mài phẳng tới lớp vữa, mất lớp mặt cũ.
- Có vết ố: nước, thuốc lá, dầu, vết mốc sau khi đã xử lý.
- Sắt thép, gỗ thô, nhựa, kính và các bề mặt trơn.
- Đổi màu mạnh: từ đậm sang nhạt, hoặc ngược lại.
- Tường ngoài trời, tường giáp khu ẩm, nơi chưa kiểm soát được ẩm.
Lót gốc nước và lót gốc dầu: chọn theo việc, không theo thói quen
Lót gốc nước (nhựa acrylic) dễ thi công, rửa dụng cụ bằng nước, mùi nhẹ, đủ dùng cho gần như mọi nền vữa, gỗ đã xử lý và bề mặt trong nhà. Đây là lựa chọn mặc định ở công trình dân dụng.
Lót gốc dầu (alkyd) mạnh ở chặn vết ố, chặn nhựa gỗ và bám trên nền khó. Dùng khi nền có vết ố cứng đầu, hoặc khi cần phủ gỗ ngoài trời. Thi công phải dùng cọ lông tự nhiên, rửa bằng dung môi, và chờ lâu hơn trước khi phủ nước: tối thiểu 16–24 giờ, kiểm tra theo nhãn.
Cách lăn lót để đạt tác dụng
- Khuấy kỹ trước khi mở và khuấy lại giữa ca; lót để lắng là lót không đều tính năng.
- Pha loãng theo đúng tỉ lệ in trên nhãn, thường chỉ vài phần trăm nước. Pha nhiều để "cho trôi" làm
giảm độ bám — đây là lỗi phổ biến thứ hai sau việc bỏ lót.
- Lăn một lớp đều, đủ ướt; với nền hút mạnh (vôi cũ, bê tông xốp) lăn hai lớp mỏng còn hơn một lớp dày.
- Cắt mép trước như với sơn phủ; góc trần không lót kỹ thì phủ sẽ bong từ mép.
- Phủ lớp sơn màu trong khung thời gian mà nhãn cho phép. Để lót ngoài nắng, bụi, mưa qua nhiều ngày
thì bề mặt lót bị "chết", phải lau và lót lại.
Định mức tham khảo để dự trù: 1 lít lót phủ khoảng 10–12 m² một lớp. Nhà 70 m² sàn, khoảng 210 m² tường và trần, cần 18–21 lít lót. Con số chốt theo nhãn lô và phiếu kỹ thuật của từng dòng, vì lót cho nền thô và khóa nền cho tường phấn có độ phủ khác nhau rõ rệt.
Ba sai lầm làm hỏng cả hệ sơn
- Tưởng sơn phủ cao cấp thì không cần lót. Cao cấp là chuyện màu, độ bền rửa, độ đều; bám nền vẫn là
chuyện của lót.
- Lót xong để đó nhiều ngày rồi phủ khi công trình đã bụi. Bụi nằm giữa lót và phủ, và đó là chỗ bong
đầu tiên.
- Dùng lót trong nhà cho mặt ngoài. Tường ngoài cần loại chịu được ẩm và kiềm trong chu kỳ mưa–nắng
(Unilux Sealer ngoại thất, Hi-Sealer 2001 cho ngoại thất); dùng nhầm thì sau hai mùa mưa là loang.
Lưu ý khi thi công
- Ảnh hiện trạng nền trước khi lót là bằng chứng bảo hành; chụp ba kiểu: toàn mảng, góc cận, chỗ ố.
- Nền phải khô, dưới 16% độ ẩm, không bụi, không dầu mỡ trước khi mở thùng lót.
- Không lót khi nhiệt độ dưới 10°C hoặc trên 35°C, và không lót ngược nắng trên tường nóng.
- Ghi sổ: loại lót, số lớp, giờ bắt đầu và giờ phủ lớp đầu; lệch khung thời gian giữa lót và phủ là
nguồn lỗi khó giải thích nhất khi khiếu nại.
- Kiểm tra trước khi phủ: nhỏ vài giọt nước lên nền đã lót, nước giữ dạng giọt là lót còn tác dụng,
nước thấm ngay là nền còn hút, nên lót lại.